skip to content

Aims / Στόχοι

The main aim of the project is to provide a comprehensive description of the Greek language between 1100 and 1700. These dates are chosen because texts in the vernacular become available in significant quantity only in the 12th century, and, although there is no obvious point at which to locate the end of the "medieval" period, by the 18th century important cultural and political changes are afoot. The period 1100-1700 constitutes a coherent whole in terms of the development of the Greek vernacular. The analysis will be based on as wide a corpus of vernacular texts as possible, including non-literary sources (documents, letters etc.) which have been largely ignored in past studies of Medieval Greek. In certain cases, early medieval texts (5th-11th century) will be taken into account, mainly to illuminate points of historical evolution or the earliest dating of phenomena.

The Grammar will contain a full description on all levels (phonology, morphology, syntax); information about the distributional patterns of variant forms and old vs. new formations; spelling and orthographic conventions of the period; and dialectal variation. It will also examine crucial diachronic issues, giving a full account of linguistic developments within the period, with information on the dating, first appearance and spread of various phenomena (looking both backwards to Ancient Greek and forwards to Modern Greek). Past linguistic scholarship on Medieval Greek will be re-evaluated; textual documentation and bibliographic guidance will be given for each phenomenon examined.

The outcome will be a standard reference work on the Greek language of the later medieval period and at the crucial stage when the medieval vernacular is acquiring the morphological and syntactic features which are characteristic of the modern language.


O βασικός στόχος του προγράμματος είναι να προσφέρει μια αναλυτική περιγραφή της ελληνικής γλώσσας κατά την περίοδο 1100-1700. Κείμενα γραμμένα στη δημώδη γλώσσα εμφανίζονται σε σημαντικό αριθμό μόνο από τον 12ο αιώνα και εξής· αν και δεν είναι δυνατόν να τεθεί ένα σαφές όριο για το τέλος της "μεσαιωνικής" περιόδου, σημαντικές πολιτικές και πολιτιστικές μεταβολές βρίσκονται σε εξέλιξη κατά τον 18ο αι. Η περίοδος που έχει επιλεγεί έχει μια ορισμένη συνοχή σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της δημώδους ελληνικής. Η ανάλυση θα βασιστεί σε ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο σώμα κειμένων, στο οποίο θα περιλαμβάνονται και μη λογοτεχνικές πηγές, υλικό που έχει κατά κανόνα αγνοηθεί από τις παλαιότερες περιγραφές της Μεσαιωνικής Ελληνικής. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα ληφθούν υπ' όψιν παλαιότερα μεσαιωνικά κείμενα (του 5ου -11ου αι.), κυρίως για να αποσαφηνιστούν ζητήματα ιστορικής εξέλιξης ή πρώτης εμφάνισης συγκεκριμένων φαινομένων. 

Η Γραμματική της Μεσαιωνικής Ελληνικής είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να περιλαμβάνει μια αναλυτική περιγραφή όλων των επιπέδων της γλώσσας (φωνολογία, μορφολογία, σύνταξη)· θα παρέχει πληροφορίες για την κατανομή παράλληλων τύπων και παλαιότερων ή νεότερων σχηματισμών· θα εξετάζει την ορθογραφία και τα ορθογραφικά συστήματα των κειμένων της περιόδου και θα περιγράφει και συστηματοποιεί την διαλεκτική πολυμορφία τους. Θα ερευνηθούν σε βάθος κρίσιμα ζητήματα διαχρονικής γλωσσικής μεταβολής, και θα περιγραφούν όλες οι γλωσσικές εξελίξεις της περιόδου, με ταυτόχρονη αξιολόγηση των παλαιότερων δημοσιεύσεων για τη Μεσαιωνική Ελληνική: η Γραμματική θα προσφέρει αναλυτικές πληροφορίες για τη χρονολόγηση, την πρώτη εμφάνιση και την κατανομή των διαφόρων φαινομένων, σε συνάρτηση πάντα με την Αρχαία και την Νέα Ελληνική. Για όλα τα φαινόμενα υπό ανάλυση θα παρέχονται πλούσια παραδείγματα χρήσεων από τα κείμενα καθώς και εξαντλητικές βιβλιογραφικές παραπομπές.

Το βιβλίο που θα προκύψει από το ερευνητικό αυτό πρόγραμμα θα αποτελέσει βασικό έργο αναφοράς για την Ελληνική γλώσσα της ύστερης μεσαιωνικής περιόδου, δηλ. της κρίσιμης εκείνης περιόδου κατά την οποία η μεσαιωνική δημώδης γλώσσα αποκτά τα μορφολογικά και συντακτικά χαρακτηριστικά που χαρακτηρίζουν την κοινή νεοελληνική.